Her yıl iki milyondan fazla kişi diyabet ve bağlantılı sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybediyor. Hastalığın risklerine rağmen insanların yarısı diyabetli olduğundan haberdar değil. Halbuki yaşam tarzını değiştirmek çoğu kez diyabetin sebep olduğu diğer rahatsızlıklardan korunmayı sağlıyor. 14 Kasım da bu farkındalığı arttırmak için Dünya Diyabet Günü olarak kabul ediliyor. İşte diyabet hakkında bilinmesi gerekenler:Diyabet yani halk arasındaki kullanımıyla şeker hastalığı, kandaki tüm şekerin işlenememesinden kaynaklanıyor.

Her yıl iki milyondan fazla kişi diyabet ve bağlantılı sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybediyor. Hastalığın risklerine rağmen insanların yarısı diyabetli olduğundan haberdar değil.

Halbuki yaşam tarzını değiştirmek çoğu kez diyabetin sebep olduğu diğer rahatsızlıklardan korunmayı sağlıyor.

14 Kasım da bu farkındalığı arttırmak için Dünya Diyabet Günü olarak kabul ediliyor. İşte diyabet hakkında bilinmesi gerekenler:

Diyabet yani halk arasındaki kullanımıyla şeker hastalığı, kandaki tüm şekerin işlenememesinden kaynaklanıyor.

Vücuttaki şeker seviyesini dengeleyen insülin yetersiz salgılandığında ya da insüline cevap verilemediğinde kanda oluşan yüksek şeker bu hastalığa yol açıyor.

Tedavisi olmayan diyabet kontrol altına alınmadığında kalp krizi, inme, körlük, böbrek yetmezliği gibi rahatsızlıklara yok açabiliyor.Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) verilerine göre, her yıl dünya çapında en az iki milyon kişi doğrudan diyabete bağlı nedenlerden hayatını kaybediyor.Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun (IDF) 2024 verilerine göre ise dünyada 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor. Bunlar arasında hastalığının farkında olmadığı tahmin edilen kişi sayısı 252 milyon.

Tedavisi olmayan diyabet kontrol altına alınmadığında kalp krizi, inme, körlük, böbrek yetmezliği gibi rahatsızlıklara yok açabiliyor.

Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) verilerine göre, her yıl dünya çapında en az iki milyon kişi doğrudan diyabete bağlı nedenlerden hayatını kaybediyor.

Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun (IDF) 2024 verilerine göre ise dünyada 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor. Bunlar arasında hastalığının farkında olmadığı tahmin edilen kişi sayısı 252 milyon.

Diyabet hastalarının %75'i düşük ve orta gelirli ülkelerde.Diyabet konusunda yapılan son araştırmalara göre, hızla artan obezite ve sağlıkta yaygınlaşan eşitsizlikler nedeniyle dünya çapında diyabet hastalarının sayısı 2050 yılına kadar iki katından fazla artarak 1,3 milyarı aşabilir.

Diyabet hastalarının %75'i düşük ve orta gelirli ülkelerde.

Diyabet konusunda yapılan son araştırmalara göre, hızla artan obezite ve sağlıkta yaygınlaşan eşitsizlikler nedeniyle dünya çapında diyabet hastalarının sayısı 2050 yılına kadar iki katından fazla artarak 1,3 milyarı aşabilir.

Yemek yediğimiz zaman bedenimiz karbonhidratları şekere dönüştürüyor. Pankreasın salgıladığı insülin hormonu bu şekerin enerjiye dönüştürülmesi için onun emilmesini sağlıyor.Diyabet ise insülinin salgılanmaması ya da gerektiği gibi çalışmamasından kaynaklanıyor. Bu da kandaki şekerin birikmesine neden oluyor.

Yemek yediğimiz zaman bedenimiz karbonhidratları şekere dönüştürüyor.

Pankreasın salgıladığı insülin hormonu bu şekerin enerjiye dönüştürülmesi için onun emilmesini sağlıyor.

Diyabet ise insülinin salgılanmaması ya da gerektiği gibi çalışmamasından kaynaklanıyor.

Bu da kandaki şekerin birikmesine neden oluyor.

Birkaç farklı diyabet çeşidi bulunuyor. En yaygınları şu şekilde:Tip 1 Diyabet: Pankreasın insülin üretimini bırakması, böylece kandaki glikoz miktarının artması durumunda ortaya çıkar.Bilim insanları bunun nedenini kesin olarak bilmiyor.Ancak bunun genetik ya da viral enfeksiyonların pankreastaki insülin üreten hücrelere zarar vermesinden kaynaklı olduğuna inanılıyor.Tip 1, diyabet hastalarının yüzde 10'unu oluşturuyor.Tip 2 Diyabet: Pankreasın yeterli miktarda insülin üretmemesinden ya da üretilen insülin hormonunun etkisiz olmasından kaynaklanıyor.Bu genellikle orta ve ileri yaş dönemlerinde ortaya çıkıyor.Ancak fazla kilolu ve hareketsiz olan genç insanlarda da görülebiliyor.Ayrıca bazı etnik kökenlerin genetik yapısı bu hastalığa genç yaşta yakalanmayı kolaylaştırıyor. Güney Asyalılar buna bir örnek.

Birkaç farklı diyabet çeşidi bulunuyor. En yaygınları şu şekilde:

Tip 1 Diyabet: Pankreasın insülin üretimini bırakması, böylece kandaki glikoz miktarının artması durumunda ortaya çıkar.

Bilim insanları bunun nedenini kesin olarak bilmiyor.

Ancak bunun genetik ya da viral enfeksiyonların pankreastaki insülin üreten hücrelere zarar vermesinden kaynaklı olduğuna inanılıyor.

Tip 1, diyabet hastalarının yüzde 10'unu oluşturuyor.

Tip 2 Diyabet: Pankreasın yeterli miktarda insülin üretmemesinden ya da üretilen insülin hormonunun etkisiz olmasından kaynaklanıyor.

Bu genellikle orta ve ileri yaş dönemlerinde ortaya çıkıyor.

Ancak fazla kilolu ve hareketsiz olan genç insanlarda da görülebiliyor.

Ayrıca bazı etnik kökenlerin genetik yapısı bu hastalığa genç yaşta yakalanmayı kolaylaştırıyor. Güney Asyalılar buna bir örnek.

Bazı hamile kadınlara, vücudu hem kendisi hem de bebek için yeterli seviyede insülin üretemediği için, hamileliğe bağlı gestasyonel diyabet teşhisi konulabiliyor.Farklı araştırmalar göz önüne alındığında hamile kadınlarda gestasyonel diyabet görülme oranı yüzde 6'dan 16'ya kadar değişiyor.Bu kişilerdeki hastalığın tip 2 diyabete dönüşmemesi için; şeker seviyelerinin kontrol edilmesi, uygun bir beslenme, bedensel aktivite ve/veya insülin takviyesi uygulanması gerekiyor.Pre-diyabet teşhisi ise kandaki glikoz seviyesi yükselmiş ve diyabete dönme ihtimali doğabilecek kişilere konuluyor.

Bazı hamile kadınlara, vücudu hem kendisi hem de bebek için yeterli seviyede insülin üretemediği için, hamileliğe bağlı gestasyonel diyabet teşhisi konulabiliyor.

Farklı araştırmalar göz önüne alındığında hamile kadınlarda gestasyonel diyabet görülme oranı yüzde 6'dan 16'ya kadar değişiyor.

Bu kişilerdeki hastalığın tip 2 diyabete dönüşmemesi için; şeker seviyelerinin kontrol edilmesi, uygun bir beslenme, bedensel aktivite ve/veya insülin takviyesi uygulanması gerekiyor.

Pre-diyabet teşhisi ise kandaki glikoz seviyesi yükselmiş ve diyabete dönme ihtimali doğabilecek kişilere konuluyor.

En yaygın belirtiler arasında şunlar bulunuyor:İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri'nin (NHS) verilerine göre, tip 1 diyabetin belirtileri genellikle çocukluk ya da ergenlik dönemlerinde görülüyor ve değişiklik gösteriyor.Tip 2 diyabet için ise 40 yaş üstü (Asyalılar için 25), diyabetli kardeş ya da ebeveyni olan, kilolu ya da obez kişiler daha riskli grupta.

En yaygın belirtiler arasında şunlar bulunuyor:

Çok susamış hissetmek

Özellikle geceleri, her zamankinden daha sık idrar yapmak

Çok yorgun hissetmek

İstemeden kilo vermek

Kesik ve çiziklerin iyileşmemesi

Sürekli uçuk çıkması

İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri'nin (NHS) verilerine göre, tip 1 diyabetin belirtileri genellikle çocukluk ya da ergenlik dönemlerinde görülüyor ve değişiklik gösteriyor.

Tip 2 diyabet için ise 40 yaş üstü (Asyalılar için 25), diyabetli kardeş ya da ebeveyni olan, kilolu ya da obez kişiler daha riskli grupta.

Diyabet genetik ve çevre faktörlerine bağlı. Ancak sağlıklı beslenerek ve hareket ederek kan şekeri seviyenizi olması gerektiği gibi tutabilirsiniz.İşlenmiş şekerli gıdalar ve içeceklerden uzak durmak, beyaz unlu ekmeği kepekliye çevirmek ilk adım olmalı.Rafine şeker ve tahılda besin miktarı az, çünkü lifli ve vitaminli kısımlarını kaybediyor.Örneğin beyaz un, beyaz ekmek, beyaz pirinç, beyaz undan yapılmış makarna ve pastane ürünleri, şekerli içecekler, şekerlemeler, şekerli kahvaltılık gevrekler bu kategoriye giriyor.Sağlıklı bir yemek düzeninde, sebze, meyve, fasulye, kepekli ürünler tüketilir.Sağlıklı yağlar, kuruyemişler, omega-3 bakımından zengin ve yağlı somon ve sardalya gibi balıklar da buna eklenebilir.Belli aralıklarla yemek yemeyi alışkanlık haline getirmeniz ve doyduğunuz zaman durmanız da önemli bir sağlıklı beslenme örneği.

Diyabet genetik ve çevre faktörlerine bağlı. Ancak sağlıklı beslenerek ve hareket ederek kan şekeri seviyenizi olması gerektiği gibi tutabilirsiniz.

İşlenmiş şekerli gıdalar ve içeceklerden uzak durmak, beyaz unlu ekmeği kepekliye çevirmek ilk adım olmalı.

Rafine şeker ve tahılda besin miktarı az, çünkü lifli ve vitaminli kısımlarını kaybediyor.

Örneğin beyaz un, beyaz ekmek, beyaz pirinç, beyaz undan yapılmış makarna ve pastane ürünleri, şekerli içecekler, şekerlemeler, şekerli kahvaltılık gevrekler bu kategoriye giriyor.

Sağlıklı bir yemek düzeninde, sebze, meyve, fasulye, kepekli ürünler tüketilir.

Sağlıklı yağlar, kuruyemişler, omega-3 bakımından zengin ve yağlı somon ve sardalya gibi balıklar da buna eklenebilir.

Belli aralıklarla yemek yemeyi alışkanlık haline getirmeniz ve doyduğunuz zaman durmanız da önemli bir sağlıklı beslenme örneği.

Fiziksel egzersiz yapmak da kan şekerini düşürüyor.İngiltere'deki Ulusal Sağlık Hizmeti NHS her hafta, hızlı yürüme ve merdiven inip çıkma da dahil, toplam 2 buçuk saat aerobik yapmayı tavsiye ediyor.Sağlıklı bir kilo aralığında olmak da kan şekerinin düşmesinde etkili.Kilo vermek gerekiyorsa da bunun yavaş yavaş, haftada yarım ila bir kg arasında olması daha sağlıklı kabul ediliyor.Ayrıca sigara içmemek ve kolesterol seviyesini takip etmek de kalp hastalıkları riskini düşürüyor.

Fiziksel egzersiz yapmak da kan şekerini düşürüyor.

İngiltere'deki Ulusal Sağlık Hizmeti NHS her hafta, hızlı yürüme ve merdiven inip çıkma da dahil, toplam 2 buçuk saat aerobik yapmayı tavsiye ediyor.

Sağlıklı bir kilo aralığında olmak da kan şekerinin düşmesinde etkili.

Kilo vermek gerekiyorsa da bunun yavaş yavaş, haftada yarım ila bir kg arasında olması daha sağlıklı kabul ediliyor.

Ayrıca sigara içmemek ve kolesterol seviyesini takip etmek de kalp hastalıkları riskini düşürüyor.

Kandaki şeker seviyesinin yüksek olması damarlara zarar veriyor.Kanın damarlarda rahatça dolaşamaması da vücutta gereken yerlere ulaşamamasına neden oluyor.Bu durum sinir sisteminin zarar görmesi ihtimalini arttırıyor, hissiyat ve görme kaybı, ağrı ve ayaklarda enfeksiyona neden oluyor.Dünya Sağlık Örgütü (WHO) diyabetin körlüğe, böbrek yetmezliğine, kalp krizine, inmeye ve alt bacak ampütasyonlarına sebep olabildiğini söylüyor.2016'da gerçekleşen yaklaşık 1,6 milyon ölümün sebebi de doğrudan diyabet kaynaklıydı.

Kandaki şeker seviyesinin yüksek olması damarlara zarar veriyor.

Kanın damarlarda rahatça dolaşamaması da vücutta gereken yerlere ulaşamamasına neden oluyor.

Bu durum sinir sisteminin zarar görmesi ihtimalini arttırıyor, hissiyat ve görme kaybı, ağrı ve ayaklarda enfeksiyona neden oluyor.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) diyabetin körlüğe, böbrek yetmezliğine, kalp krizine, inmeye ve alt bacak ampütasyonlarına sebep olabildiğini söylüyor.

2016'da gerçekleşen yaklaşık 1,6 milyon ölümün sebebi de doğrudan diyabet kaynaklıydı.

WHO'ya göre diyabetlilerin sayısı 1980 yılında 108 milyon iken bu sayı 2014'te 422 milyona çıktı.Bu da demek oluyor ki, 1980'de tüm dünyada 18 yaşını aşkın her yetişkinin yüzde 5'i diyabet hastasıyken 2014'te bu oran yüzde 8,5 oldu.Uluslararası Diyabet Federasyonu'na göre, yeme alışkanlıklarının hızlı bir şekilde değiştiği az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki yetişkinlerin neredeyse yüzde 80'i diyabetli. Gelişmiş ülkelerde ise diyabet, daha ucuz olan işlenmiş gıda tüketimiyle ve yoksullukla ilişkili.Türkiye'de 2021 verilerine göre 9 milyondan fazla diyabet hastası olduğu tahmin ediliyor ve bu sayının 2030 itibarıyla 11 milyona yaklaşması bekleniyor.

WHO'ya göre diyabetlilerin sayısı 1980 yılında 108 milyon iken bu sayı 2014'te 422 milyona çıktı.

Bu da demek oluyor ki, 1980'de tüm dünyada 18 yaşını aşkın her yetişkinin yüzde 5'i diyabet hastasıyken 2014'te bu oran yüzde 8,5 oldu.

Uluslararası Diyabet Federasyonu'na göre, yeme alışkanlıklarının hızlı bir şekilde değiştiği az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki yetişkinlerin neredeyse yüzde 80'i diyabetli.

Gelişmiş ülkelerde ise diyabet, daha ucuz olan işlenmiş gıda tüketimiyle ve yoksullukla ilişkili.

Türkiye'de 2021 verilerine göre 9 milyondan fazla diyabet hastası olduğu tahmin ediliyor ve bu sayının 2030 itibarıyla 11 milyona yaklaşması bekleniyor.

Her yıl iki milyondan fazla kişi diyabet ve bağlantılı sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybediyor. Hastalığın risklerine rağmen insanların yarısı diyabetli olduğundan haberdar değil. 14 Kasım da bu farkındalığı arttırmak için Dünya Diyabet Günü olarak kabul ediliyor. İşte diyabet hakkında bilinmesi gerekenler.

HABAŞ önünde eylem yapan işçilerin etrafı Jandarma polisi tarafından sarıldı. Daha sonra bazı işçiler gözaltına alındı. 13 Kasım 2026.

Solda eylem yapan işçiler, etraflarında ise kalkanlı ve kamuflajlı Jandarma polisi memurları var. İşçiler kol kola girmiş slogan atıyor, polis ise etraflarını sarıyor.

19 işçinin hayatını kaybettiği, 14 kişinin yaralandığı HABAŞ demir çelik fabrikasında çalışan işçiler fabrika önünde eylem yaptı. Kolluk kuvvetleri işçilere müdahale etti. Ege İşçi Birliği, 20'ye yakın kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

AKP içinde, kamuoyunda büyük tepki yaratan fon skandalının ardından krizin nasıl aşılacağı tartışılıyor. Yaşananları "24 yıllık iktidarımızda yaşadığımız en büyük kriz" diye nitelendiren bazı AKP'li siyasetçiler, fon skandalı nedeniyle, bütün partililerin "zan altında kaldığına" dikkat çekerek, "vurguncu listesi"nin açıklanmasını istiyor. Ankara'dan Ayşe Sayın'ın haberi.

Microsoft kullanıcıları saatlerdir bazı Microsoft 365 uygulamalarına erişemiyor.

Dünya çapında yüz milyonlarca kullanıcısı olan Microsoft işletim sistemine ait bazı uygulamalara birçok ülkede erişim sorunu yaşanıyor. Şirket, sorunun siber saldırı kaynaklı olmadığını ve çözüm üzerinde çalıştıklarını açıkladı. Özellikle Microsoft 365 uygulamalarından Outlook, Teams ve yapay zeka uygulaması Copilot'a erişimde sorun yaşanıyor.

Uzun süredir Hollywood'un en gözde isimleri arasında yer alan oyuncu Ebenezer filmindeki Scrooge karakteriyle izleyici karşısına çıkıyor. Bu, eski eşi Amber Heard ile yaşadığı hukuki mücadelelerin ardından yer aldığı ilk stüdyo filmi olma özelliğini taşıyor, dolayısıyla filmin gişede nasıl bir performans sergileyeceği merakla bekleniyor.

Jensen Huang'ın yükselişi ve düşüşü: Teknoloji yıldızının adı nasıl skandala karıştı?

Siyah deri ceketli Jensen Huang, ışıklı kablolar ve bilgisayarların önünde duruyor ve ileri doğru uzattığı eliyle bir şeyler gösteriyor. 2025 yılında San Jose'de düzenlenen bir yapay zeka konferansında çip teknolojisini sergiliyor.

Küresel teknoloji yarışında dokunulmaz bir figür gibi görünen Huang'ın itibarı birkaç gün içinde yerle bir oldu.

Anlaşmaya TUNAS Genel Müdürü Necati Yamaç ile Kanadalı AtkinsRealis'in nükleer enerji birimi başkanı Joe St. Julian imza attı. Törene Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin ve AtkinsRealis Başkanı ve CEO'su Ian L. Edwards katıldı

Kanadalı madencilik ve enerji şirketi AtkinsRealis, Perşembe günü yaptığı açıklamada Türkiye'nin nükleer enerji programını genişletme olasılığını değerlendirmek üzere Türkiye Nükleer Enerji A.Ş (TÜNAŞ) ile bir fizibilite çalışması yürütmek için anlaşma imzaladığını açıkladı

Nepal ile Tibet sınırında 26 Ağustos'ta buzul çökmesi sonucu meydana gelen selden en fazla etkilenen bölgelerden biri Nuwakot oldu. 31 Ağustos 2026

Atmosferdeki karbondioksit artışından sera gazlarının ısıyı nasıl hapsettiğine kadar, iklim değişikliği hakkında bildiklerinizi bu kısa testle sınayın

Araştırma: 'Escitalopram' depresyonun nüksetmesini engellemede daha etkili bir ilaç

Genç bir kadın kanepede oturuyor, bir elinde soğuk bir içecek, diğer elinde ise bir hap tutuyor. Hapını içmek üzere.

Üç ilaç en üst sırada yer aldı ve çok sayıda hastada depresyonun yeniden ortaya çıkmasını önlemede Prozac'tan daha iyi performans gösterdi.

Dünya ve bazı diğer gezegenler, asteroitleri yörüngelerinden çekip geçici uydulara dönüştürebilir.

ABD Savunma Bakanı Hegseth ve beraberindekiler ile nöbetçi askerden oluşan kolaj

20. dakikada Arda Güler'in kullandığı serbest vuruşta barajı geçen top sol üst köşeden ağlarla buluştu

13 Ekim 2026: Türk Kara Kuvvetleri'ne ait bir S-70 Black Hawk genel maksat helikopteri, Ankara'daki bir tatbikatta görülüyor

Kahverengi yeşil renklere boyalı bir helikopter, çorak bir arazi üzerinde uçuyor

Nika yürümeyi yeni öğreniyor, ancak ilerleyici hastalığı nedeniyle gelecekte artık yürüyemeyebilir

Nika'nın havadan çekilmiş bir fotoğrafında, çimenlerin üzerinde uzanmış, yüzünde bir gülümsemeyle kameraya baktığı görülüyor. Kızıl saçlı ve nane yeşili bir palto giymiş.